जग्गा ठगी प्रकरणमा जनकपुरका सजित शाह पक्राउ, मालपोत कर्मचारी र अन्य व्यक्तिको भूमिकामाथि छानबिन गर्न माग

ललितपुर । जग्गा खरिद तथा घरजग्गा साटासाटको बहानामा जग्गाधनीलाई रकम भुक्तानी नगरी जग्गा आफ्नो नाममा नामसारी गराएको र पछि सोही जग्गा सहकारीमा धितो राखेर ऋण लिएको आरोपमा सजित शाह पक्राउ परेका छन्। शाह पक्राउ परेसँगै उनलाई संरक्षण गर्न राजनीतिकर्मी, प्रहरी तथा अन्य व्यक्तिहरू सक्रिय भएको पीडित पक्षले आरोप लगाएको छ। उनीहरूले यस प्रकरणमा संलग्न भनिएका अन्य व्यक्ति तथा मालपोत कार्यालयका कर्मचारीको भूमिकामाथि समेत निष्पक्ष छानबिन गर्न माग गरेका छन्।

नक्कली बैंक भौचर तथा चेकमार्फत रकम भुक्तानी गरेको देखाउँदै जग्गा आफ्नो नाममा पास गराउने र त्यसपछि सोही जग्गा सहकारीमा धितो राखेर ऋण लिने गरेको आरोप सजित शाहमाथि छ। पीडित पक्षका अनुसार, यस प्रक्रियामा शाहका भाइ सुनिल शाहले समेत भूमिका खेलेका थिए। जग्गाधनीको खातामा चेक जम्मा गरेको भौचरका आधारमा मालपोत कार्यालयबाट जग्गा नामसारी गराइएको र त्यसमा कर्मचारीको मिलेमतो रहेको हुन सक्ने आशंका पीडित पक्षले गरेको छ।

ललितपुर प्रहरीले प्रकाश लिम्बूले दिएको जाहेरीका आधारमा सजित शाहलाई पक्राउ गरी अनुसन्धान गरिरहेको छ। धनुषाको जनकपुर उपमहानगरपालिका–५ स्थायी घर भई हाल काठमाडौं महानगरपालिका–९ मा बस्दै आएका २९ वर्षीय शाहले जग्गा खरिद–बिक्रीको आवरणमा जग्गाधनीलाई झुक्यानमा पारी जग्गा आफ्नो नाममा नामसारी गराउने र त्यसपछि आफू निकटका सहकारी तथा वित्तीय संस्थामा धितो राखेर ऋण लिने गरेको पीडित पक्षको आरोप छ।

जग्गाधनीलाई एक पैसा पनि नदिई विभिन्न बहानामा जग्गा आफ्नो नाममा पास गराएर फरार हुने गरेको आरोप शाहमाथि छ। लिम्बूलाई पनि यसैगरी ठगी गरिएको पीडित पक्षको भनाइ छ।

लिम्बूको नाममा रहेको ललितपुर जिल्ला, साविक झरुवारासी गाविस–७ स्थित नक्सा सिट नं. ७क को कित्ता नं. १६६६, क्षेत्रफल ०–१–२–१ तथा कित्ता नं. १६७०, क्षेत्रफल ०–६–१–३ का जग्गा घरसँग साटासाट गरिदिने भन्दै झुक्यानमा पारेर आफ्नो नाममा नामसारी गराएको आरोप शाहमाथि छ। उक्त जग्गा शुक्रबार आफ्नो नाममा पास गराएर सोमबार नै सहकारीमा धितो राखी ८० लाख रुपैयाँ ऋण लिएको र जग्गाधनीलाई भने कुनै रकम नदिएको पीडित पक्षको दाबी छ।

पीडित पक्षका अनुसार, ठगीमा संलग्न भनिएको समूहले आर्थिक तथा कानुनी प्रक्रियाबारे कम जानकारी भएका जग्गाधनीलाई विश्वासमा लिएर योजनाबद्ध रूपमा कारोबार गर्ने गरेको थियो। जग्गा खरिद गर्ने सहमति भएपछि शुक्रबार जग्गा पास गराउने र बैंकमा रकम जम्मा हुन समय लाग्ने भन्दै सोमबारसम्म पर्खन आग्रह गर्ने गरिएको उनीहरूको आरोप छ।

जग्गाको मूल्य भुक्तानी गरेको देखाउन बैंकमा चेक जम्मा गरिएको भौचर मालपोत कार्यालयमा पेस गर्ने, तर पर्याप्त रकम नभएको खाताको चेक प्रयोग गर्ने गरिएको पीडित पक्षको भनाइ छ। रकम भुक्तानीका लागि जग्गाधनी आफैँ बैंक जानुपर्ने आवश्यकता नरहेको भन्दै शाहका भाइ सुनिल शाहले नै चेक खातामा जम्मा गरिदिने बताउने गरेको उनीहरूको आरोप छ।

पीडित पक्षका अनुसार, सुनिल शाहले जग्गाधनीको खातामा चेक जम्मा गर्ने र बैंकबाट रकम भुक्तानी नभएपछि उक्त चेक फिर्ता लैजाने गरेका थिए। जग्गा नामसारी भएपछि चेक फिर्ता लगेर जग्गाधनीलाई रकम नदिने र सोही जग्गा सहकारीमा धितो राखेर ऋण लिने गरिएको उनीहरूको दाबी छ। यसरी जग्गाधनीले न जग्गा फिर्ता पाउने, न बिक्रीबापतको रकम प्राप्त गर्ने अवस्था सिर्जना भएको पीडितहरूको भनाइ छ।

यस प्रकरणमा जग्गा नामसारीका क्रममा पेस गरिएका बैंक भौचर, चेक तथा अन्य कागजातको सत्यता जाँच नगरी प्रक्रिया अघि बढाइएको थियो वा थिएन भन्ने विषय महत्त्वपूर्ण बनेको छ। पीडित पक्षले मालपोत कार्यालयका केही कर्मचारीको भूमिकामाथि प्रश्न उठाउँदै उनीहरूको सम्भावित संलग्नताबारे अनुसन्धान गर्न माग गरेको छ।

जग्गा खरिदबापतको रकम वास्तवमै भुक्तानी भएको प्रमाणबिना नामसारी प्रक्रिया कसरी सम्पन्न भयो, पेस गरिएका कागजातको आधिकारिकता कसले जाँच गर्‍यो र शंकास्पद कारोबारमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई कार्यालयभित्रबाट कसैले सहयोग गरेको थियो वा थिएन भन्ने विषय अनुसन्धानको दायरामा आउनुपर्ने पीडितहरूको माग छ।

यद्यपि, मालपोत कर्मचारीको संलग्नता पुष्टि गर्ने आधिकारिक प्रमाण सार्वजनिक भइसकेको छैन। त्यसैले सम्बन्धित कर्मचारीको भूमिका, कागजात प्रमाणीकरणको प्रक्रिया र सम्भावित मिलेमतोबारे निष्पक्ष अनुसन्धानबाट तथ्य सार्वजनिक हुन आवश्यक छ।

सजित शाह पक्राउ परे पनि यस प्रकरणमा संलग्न भनिएका सबै व्यक्तिको पहिचान र भूमिका अझै स्पष्ट हुन बाँकी रहेको पीडित पक्षको भनाइ छ। जग्गा पास गराउने, बैंकिङ कागजात व्यवस्थापन गर्ने, सहकारीबाट ऋण स्वीकृत गराउने तथा रकम प्राप्त गरेपछि सम्पर्कविहीन हुने प्रक्रियामा अन्य व्यक्तिहरूको समेत संलग्नता हुन सक्ने उनीहरूको आशंका छ।

पीडितहरूले यस्ता कारोबारमा संलग्न अन्य सम्भावित व्यक्तिहरूको पहिचान गरी अनुसन्धानको दायरामा ल्याउनुपर्ने माग गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार, मुख्य व्यक्तिलाई पक्राउ गरेर मात्र अनुसन्धान सीमित गर्नुको सट्टा बैंक, मालपोत कार्यालय र सहकारीबीच भएको भनिएको कारोबारको शृङ्खलाबद्ध रूपमा अनुसन्धान गरिनुपर्छ।

यस प्रकरणमा पीडित पक्षले प्रहरीको कामकारबाहीमाथि समेत गम्भीर आरोप लगाएको छ। उनीहरूका अनुसार, जाहेरी दिएको करिब १५ दिनपछि प्रहरीले जाहेरी हराएको बताएपछि पुनः जाहेरी दिनुपरेको थियो। जाहेरी दिएपछि घटनाबारे जानकारी लिन प्रहरी कार्यालय पुग्दा जाहेरी हराएको भन्दै पुनः पेस गर्न भनिएको उनीहरूको दाबी छ।

पीडित पक्षका अनुसार, सजित शाहका भाइले जग्गाधनी प्रकाश लिम्बूको खातामा चेक कसरी जम्मा गरेका थिए र उक्त चेकको हालको अवस्था के छ भन्ने विषयमा बैंकबाट इमेलमार्फत प्राप्त कागजात प्रहरीलाई पठाइएको थियो। तर, केही दिनपछि प्रहरी कार्यालयमा उक्त पत्र तथा इमेलसमेत नभेटिएको उनीहरूको आरोप छ। त्यसपछि बैंकमा पुनः सम्पर्क गरी कागजात प्राप्त गर्नुपरेको पीडितहरूको भनाइ छ।

यस घटनाले प्रहरी कार्यालयमा जाहेरी तथा अनुसन्धानसँग सम्बन्धित प्रमाणको अभिलेख व्यवस्थापनबारे प्रश्न उठाएको छ। पीडितहरूले जाहेरी र बैंकिङ प्रमाण हराएको भनिएको विषयमा समेत छानबिन गरी सम्बन्धित अधिकारीको जिम्मेवारी स्पष्ट गर्न माग गरेका छन्।

सजित शाह पक्राउ परेपछि पनि प्रहरीले न्यायिक प्रक्रिया अघि बढाउने तथा जग्गा फिर्ता गराउने विषयमा सहयोग गर्नुको सट्टा आफूहरूलाई दबाब र धम्की दिएको पीडित पक्षको आरोप छ। उनीहरूका अनुसार, आपसी सहमति हुन नसके सबैलाई थुनिदिने भन्दै प्रहरीले धम्क्याउने गरेको थियो। यस आरोपबारे सम्बन्धित प्रहरी अधिकारीको आधिकारिक प्रतिक्रिया प्राप्त हुन आवश्यक छ।

पीडित पक्षले घटनाको सत्यतथ्य पत्ता लगाउन बैंकमा चेक जम्मा भएको र फिर्ता लगिएको विवरण, रकम भुक्तानीको वास्तविक अवस्था, मालपोत कार्यालयमा पेस गरिएका कागजात तथा सहकारीबाट स्वीकृत ऋणसम्बन्धी अभिलेख जाँच गर्न माग गरेको छ। त्यसैगरी, जग्गा खरिदको नाममा रकम भुक्तानी गरेको देखाउने कागजात तयार गर्ने, जग्गा नामसारी गराउने र त्यसपछि धितो राखेर ऋण लिने प्रक्रियामा संलग्न भनिएका सबै व्यक्तिको भूमिका पहिचान गर्नुपर्ने उनीहरूको माग छ।

लिम्बूको जस्तै अन्य व्यक्तिहरूको जग्गासमेत नामसारी गराएर रकम भुक्तानी नगरेको आरोप सजित शाहमाथि लागेको छ। कतिपय कारोबारमा रकम भुक्तानी भइसकेपछि पनि जनकपुरमा उल्टै लेनदेनसम्बन्धी मुद्दा दर्ता गरेर दुःख दिने गरिएको पीडित पक्षको दाबी छ। यस्ता घटनाहरूबीच आपसी सम्बन्ध छ वा छैन भन्ने विषय पनि अनुसन्धानबाट स्पष्ट हुनुपर्ने उनीहरूको माग छ।

सजित शाहका परिवारका सदस्यहरूले उनलाई सहयोग गर्दै आएको पीडित पक्षको आरोप छ। परिवारमा बुबा राजनीतिक रूपमा सक्रिय रहेको, दाजु कानुन व्यवसायी रहेको र भाइसमेत कारोबारमा सहयोगी बनेको भन्दै पीडितहरूले यस्तो पहुँचका कारण ठगी गर्न सहज भएको आशंका व्यक्त गरेका छन्।

पीडित पक्षले सजित शाहसँग सम्बन्धित कारोबारमा संलग्न अन्य व्यक्तिहरूलाई अनुसन्धानका लागि बोलाउनुको सट्टा आफूहरूलाई नै आरोपित व्यक्तिहरूलाई खोजेर ल्याउन दबाब दिने गरिएको गुनासोसमेत गरेको छ। उनीहरूका अनुसार, यस प्रकरणमा संलग्न सबै व्यक्तिको पहिचान गरी बैंक, मालपोत कार्यालय, सहकारी तथा प्रहरीको भूमिकासमेत निष्पक्ष रूपमा छानबिन गर्न आवश्यक छ।

सजित शाह पक्राउ परे पनि पीडितले गुमाएको जग्गा वा रकम फिर्ता पाउने अवस्था, अन्य सम्भावित पीडितको पहिचान र कारोबारमा संलग्न भनिएका व्यक्तिहरूको भूमिका अझै स्पष्ट हुन बाँकी छ। त्यसैले पक्राउमा मात्र सीमित नभई प्रमाणमा आधारित अनुसन्धान गरी पीडितलाई न्याय दिलाउनुपर्ने माग गरिएको छ।